Chương 3 / 520% của kỳ thi
Cấu tạo móng, rối loạn và bệnh móng
Một phần năm đề thi nói về cấu tạo của bộ móng, móng mọc ra sao, và phân biệt cái nào là vấn đề thẩm mỹ mình vẫn làm được với cái nào là bệnh phải từ chối và chỉ khách đi bác sĩ. Nhớ đúng tên các bộ phận là cách ăn điểm nhanh nhất ở phần này.
Bộ móng gồm những gì
Bộ móng là tất cả những phần tạo ra, giữ và bảo vệ mặt móng. Đề thi thường cho định nghĩa rồi hỏi tên, hoặc chỉ vào một chỗ rồi hỏi chỗ đó làm gì. Nên nhớ từng phần theo chức năng chứ đừng học thuộc tên suông.
Matrix (mầm móng)
Matrix nằm dưới nếp da ở gốc móng và là phần duy nhất sinh ra tế bào móng mới. Matrix bị thương là mặt móng bị hư vĩnh viễn, nên đừng bao giờ khoét, cạy hay đè mạnh gần gốc móng.
Cosmetology anatomy fundamentalsMặt móng và nền móng
Mặt móng (nail plate) là lớp keratin cứng mình dũa và sơn, không có dây thần kinh cũng không có mạch máu. Nền móng (nail bed) là mô sống bên dưới, nuôi mặt móng và tạo màu hồng.
Cosmetology anatomy fundamentalsLunula (vầng trăng)
Hình bán nguyệt trắng mờ ở gốc móng chính là phần đầu của matrix nhìn thấy được. Nó trắng vì lớp tế bào chỗ đó dày nên che mất mạch máu bên dưới.
Cosmetology anatomy fundamentalsEponychium và cuticle
Eponychium là nếp da sống ở gốc móng, bịt kín matrix không cho vi khuẩn vào. Cuticle thật sự là lớp mô chết bám trên mặt móng, cái này mới được đẩy nhẹ và lấy đi.
Cosmetology anatomy fundamentalsHyponychium, đầu móng, hông móng và rãnh móng
Hyponychium là vùng da sống ngay dưới đầu móng, bịt kín nền móng với bên ngoài. Đầu móng (free edge) là phần dài ra khỏi ngón. Hông móng là nếp da hai bên, còn rãnh móng là đường ray cho móng trượt tới khi mọc dài.
Cosmetology anatomy fundamentalsMóng mọc và cấu tạo bằng gì
Móng làm bằng keratin, cùng họ đạm cứng với tóc và lớp da ngoài. Móng tay thường mất vài tháng mới thay hết một lượt, móng chân còn lâu hơn nhiều, nên khuyên khách cải thiện gì cũng phải tính bằng tháng chứ không phải vài ngày.
Tốc độ mọc
Móng tay mọc trung bình khoảng ba milimét mỗi tháng và mất chừng bốn tới sáu tháng để thay hoàn toàn. Móng chân mọc chậm hơn, có khi cả năm hoặc hơn.
Cosmetology anatomy fundamentalsCái gì làm móng mọc nhanh hay chậm
Móng thường mọc nhanh hơn khi trời ấm, ở người trẻ, và ở bàn tay hay xài. Bệnh tật, ăn uống thiếu chất, thuốc men, tuổi tác và chấn thương làm móng mọc chậm lại.
Cosmetology anatomy fundamentalsMọc lại sau chấn thương
Móng bị tróc do va đập thường sẽ mọc lại nếu matrix còn nguyên. Nếu matrix bị hủy, móng mới có thể gợn sóng, nứt, hoặc không mọc lại nữa.
Cosmetology anatomy fundamentalsMóng khỏe trông ra sao
Móng khỏe thì láng, hơi dẻo, trong mờ và thấy nền móng hồng, bám chắc suốt chiều dài, không hở, không rỗ, không đổi màu lạ.
Cosmetology anatomy fundamentalsKhông hứa chữa trị
Sản phẩm giúp móng đẹp hơn và giữ ẩm, nhưng người có bằng không chữa bệnh, không trị dứt và không chẩn đoán. Chỉ nói tác dụng làm đẹp, còn chuyện y khoa thì chỉ khách đi bác sĩ.
BPC §7317Những trường hợp vẫn làm được nhưng phải nhẹ tay
Rối loạn (disorder) là vấn đề thẩm mỹ hay cấu trúc, không có nhiễm trùng và không sưng viêm. Mấy trường hợp này thường vẫn làm được, chỉ cần đổi cách làm, và cũng là dịp tốt để tư vấn chăm sóc tại nhà. Nhưng nếu khách đau hoặc tình trạng nặng thêm thì vẫn nên khuyên đi bác sĩ.
Gân dọc và rãnh ngang
Gân dọc rất thường gặp khi lớn tuổi, có thể buff nhẹ rồi dùng base coat lấp gân. Rãnh ngang sâu, có khi gọi là đường Beau, xuất hiện sau khi bệnh hoặc matrix bị thương, phải làm nhẹ tay, không được buff mạnh.
Cosmetology nail fundamentalsMóng giòn, nứt và tróc lớp
Khô, ngâm nước và dung môi nhiều, cộng với dũa mạnh tay làm móng nứt và tách lớp. Khuyên khách dùng dầu dưỡng, mang găng khi làm việc nhà, và dũa nhẹ một chiều.
Cosmetology nail fundamentalsĐốm trắng và móng bầm
Đốm trắng do va nhẹ hay bọt khí thì vô hại và sẽ mọc ra hết. Vết bầm sẫm dưới móng do va đập đã biết thì để yên cho mọc ra; còn sọc sẫm không rõ lý do thì phải chỉ khách đi khám.
Cosmetology nail fundamentalsMóng cắn và xơ móng
Móng bị cắn ngắn và da móng bị rách vẫn làm được miễn là da còn lành, không nhiễm trùng. Chỉ tỉa phần xơ đã tách hẳn ra và khuyên khách dùng dầu, chăm đều đặn.
Cosmetology nail fundamentalsMóng đổi màu hay móng lõm hình muỗng
Móng vàng do sơn hay do hút thuốc là chuyện thẩm mỹ, buff nhẹ rồi che lại được. Móng lõm hình muỗng hay cong bất thường không rõ nguyên nhân thì nói chuyện với khách, và nếu mới xuất hiện hay đang thay đổi thì chỉ đi bác sĩ.
Cosmetology nail fundamentalsNhững trường hợp bắt buộc từ chối và chỉ đi bác sĩ
Đỏ, sưng, nóng, đau, có mủ, da hở, hay bất cứ thứ gì trông có vẻ lây được, đều có nghĩa là ngừng. Chẩn đoán là hành nghề y, chữa trị cũng vậy, nên toàn bộ cách xử lý gói gọn một câu: lịch sự nói hôm nay mình không làm cái móng đó được và khuyên khách đi bác sĩ hoặc bác sĩ chuyên về chân.
Thấy dấu hiệu nhiễm trùng là ngừng ngay
Đỏ, sưng, nóng, đau nhức từng nhịp, có mủ, hoặc chỗ nào rỉ dịch quanh hay dưới móng thì không làm. Kể cả paronychia, tức là sưng nhiễm trùng vùng da quanh móng.
BPC §7317Bệnh do nấm, vi khuẩn và vi rút
Móng chân dày cộm, bở vụn, đổi màu, vết xanh hay đen giữa lớp đắp và mặt móng, nước ăn chân, mụn cóc, và mụn rộp môi gần chỗ làm đều phải chỉ khách đi bác sĩ. Cứ làm là lây thêm.
BPC §7317Da hở, móng mọc đâm thịt và móng hư nặng
Không làm móng chân mọc đâm thịt đã rách da hay đang sưng, móng đã bong khỏi nền móng, hay bất cứ vết cắt, vết loét, nốt phồng nào trong vùng làm. Móng đâm thịt cần cắt thì để bác sĩ hoặc bác sĩ chân xử lý.
BPC §7316Sọc sẫm chưa rõ và tổn thương đang thay đổi
Một vệt sẫm mới chạy dọc mặt móng, một chỗ tổn thương đang đổi hình hay đổi màu, hoặc một cục mọc dưới móng hay cạnh móng thì phải chỉ khách đi khám sớm, nói nhẹ nhàng và không được phán bệnh.
BPC §7317Không bao giờ chẩn đoán, không gọi tên bệnh
Chỉ nói mình thấy gì và mình không làm được gì. Nói với khách là bị nấm hay bị nhiễm trùng chính là chẩn đoán, nằm ngoài phạm vi bằng của mình.
BPC §7317Từ chối xong vẫn phải khử trùng
Nếu dụng cụ, mặt bàn hay bồn ngâm đã đụng vào chỗ bệnh, phải rửa và khử trùng hết trước khi làm khách kế tiếp, và bỏ hết đồ thấm nước.
16 CCR §979Cấu tạo bàn tay, cánh tay và cẳng chân
Vì thợ nail có massage bàn tay, cẳng tay, bàn chân và cẳng chân nên đề thi có hỏi xương, cơ, dây thần kinh và mạch máu của mấy vùng này. Không cần sâu như bác sĩ, nhưng phải nhớ tên và biết đại khái nằm ở đâu.
Xương bàn tay và cổ tay
Cổ tay có tám xương cổ tay (carpal), lòng bàn tay có năm xương bàn (metacarpal), và các ngón có tổng cộng mười bốn đốt ngón: ngón cái hai đốt, mỗi ngón còn lại ba đốt.
Cosmetology anatomy fundamentalsXương cánh tay, chân và bàn chân
Cánh tay trên là xương humerus, cẳng tay có xương quay (radius) phía ngón cái và xương trụ (ulna) phía ngón út. Cẳng chân có xương chày (tibia) phía trước và xương mác (fibula) nhỏ hơn phía ngoài; bàn chân có xương cổ chân, xương bàn chân và các đốt ngón.
Cosmetology anatomy fundamentalsCác cơ mình xoa bóp lên
Cơ gấp (flexor) làm co ngón tay và cổ tay, cơ duỗi (extensor) làm duỗi ra. Ở chân, cơ gastrocnemius tạo thành bắp chuối, cơ soleus nằm dưới nó, và cơ tibialis anterior chạy dọc phía trước ống quyển.
Cosmetology anatomy fundamentalsDây thần kinh tay và chân
Thần kinh radial, median và ulnar chi phối cẳng tay và bàn tay. Thần kinh tibial và peroneal chi phối cẳng chân và bàn chân. Khách bị tê hay châm chích lúc massage thì nhẹ tay lại và đổi tư thế.
Cosmetology anatomy fundamentalsTuần hoàn máu và chiều massage
Động mạch quay và động mạch trụ nuôi bàn tay, còn động mạch khoeo và động mạch chày nuôi cẳng chân. Massage nói chung đi về phía tim để giúp máu về, và ấn nhẹ ở những chỗ có xương nổi.
Cosmetology anatomy fundamentalsKiểm tra kiến thức của bạn
Câu hỏi luyện tập về Cấu tạo móng, rối loạn và bệnh móng
Last updated: July 2026